Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Վեներաբանություն

Հայաստանում արձանագրված սեռավարակների դեպքերը

XX դարի վերջին և XXI դարի սկզբին Հայաստանի Հանրապետությունը զգալի զարգացում ապրեց, սակայն դրան զուգահեռ ավելացավ սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունների` սեռավարակների (ՍՎ) թիվը, որին նպաստեցին «սեռական հեղաշրջումը»` կոմերցիոն սեքսի զարգացումը, բնակչության կենսամակարդակի նվազումը:

 

Նմանատիպ պատկեր առկա է ոչ միայն Հայաստանում, այլև ԱՊՀ երկրներում, Արևելյան Եվրոպայում, միջինասիական հանրապետություններում: Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կտրուկ զարգացումը, ազատ շփման հնարավորությունը,«էրոտիկ» ուղղվածության ծանոթության կայքերը խթանում են պրոմիսկուիտետի (անկանոն սեռական հարաբերություններ մեծ թվով զուգընկերների հետ) տարածումը: Բազմաթիվ գիշերային ակումբները հնարավորություն են ստեղծում անկանոն սեռական կյանքի ակտիվացմանը: Չնայած այն հանգամանքին, որ մաշկավեներաբանական ծառայության կողմից ձեռնարկվում են բազմաթիվ միջոցառումներ` ուղղված սեռավարակների քանակի նվազեցմանը, այնուամենայնիվ, դժվարանում է դրանց աճի կասեցումը (աղյուսակ 1):

 

Աղյուսակ 1 Սեռավարակների արձանագրումը Հայաստանի

Հանրապետությունում 2005-2010թթ. (100.000 բնակչի հաշվով)

 

Ինչպես երևում է աղյուսակից, սեռավարակների ընդհանուր քանակի աճ է արձանագրվել, սակայն որոշ հիվանդությունների տարածումը հնարավոր է եղել ինչ-որ չափով կանխել, երբեմն արձանագրվել է հիվանդացության նվազում: 2005-2010թթ.-ի ընթացքում տեղի է ունեցել սեռավարակների ընդհանուր թվաքանակի աճ (44,1%):

 

Աննշան փոփոխություններ են գրանցվել սիֆիլիսով, տրիխոմոնիազով և սեռական հերպեսով հիվանդների թվաքանակում: Սիֆիլիսի դեպքերի աճը դադարել է 1995-1999թթ-ի համեմատ: 2009 թ.-ի հետ համեմատած տեղի է ունեցել սիֆիլիսի դեպքերի կրկնակի նվազում, սակայն ընդհանուր առմամբ 2005-2010թթ.-ի ընթացքում դիտվել է սիֆիլիսով հիվանդացության աննշան աճ (15,3%): 

 

2005-2010 թթ.-ի ընթացքում գոնոռեայի, լամիդիոզի և ոչ յուրահատուկ միզուկաբորբերի դեպքերը նվազել են 50 և ավելի տոկոսով: Դա կարելի է բացատրել այն հանգամանքով, որ տարեցտարի էլ ավելի շատ մասնագետներ են ընդգրկվում սեռավարակների բուժման գործում: Ուրոլոգները, գինեկոլոգները, անգամ ընտանեկան բժիշկները և դեղատան աշխատողները միզուկաբորբերով հիվանդին բուժում են առանց ճշգրիտ ախտորոշման և արդյունքների արձանագրման: Որպես հետևանք, նվազում է արձանագրված դեպքերի քանակը:«Ոչ յուրահատուկ միզուկաբորբեր» ախտորոշումը օգտագործվում է Հայաստանի այն բոլոր մարզերում, որտեղ հետազոտություններ կատարելու հնարավորություն չկա, նման դեպքերում բուժումը տարվում է, հիմնվելով ախտանիշների վրա: Վերջին տարիներին մարզային հիվանդանոցների, հատկապես լաբորատոր ծառայության զարգացումը հնարավորություն է ստեղծում նորագույն ախտորոշիչ մեթոդների օգտագործմանն ու սեռավարակների հայտնաբերմանը: 

 

Գրեթե մեկ երրորդով նվազել են սեռական գորտնուկների` սրածայր կոնդիլոմաների դեպքերը: Դա պայմանավորված է ինչպես սեռական գորտնուկների բուժման ժամանակակից շատ արդյունավետ եղանակների կիրառմամբ, այնպես էլ«Արգանդի վզիկի քաղցկեղի կանխարգելման» ազգային ծրագրի շրջանակներում կատարվող հետազոտությունների արդյունքում հիվանդների վաղ հայտնաբերմամբ և բուժմամբ:

 

Ավելացել է կանանց սեռավարակների քանակը (կանդիդոզ և գարդներելոզ): 2005 թ.-ի համեմատ կանդիդոզի դեպքերն ավելացել են 82,7%-ով (21968 դեպք), գարդներելոզի դեպքում աճը կազմել է 135%, 2010թ.-ի ընթացքում արձանագրվել է 9708 դեպք: Այս տվյալները վերցված են գինեկոլոգիական ծառայության արձանագրություններից: Ավելացել է այն կանանց թիվը, ովքեր քաջատեղյակ են սեռավարակներին, որը նպաստել է բժիշկ-մասնագետներին դիմելիությանը: 

 

Լաբորատոր ախտորոշիչ մեթոդների զարգացման շնորհիվ գրեթե 2,5 անգամ ավելացել է միկոպլազմայով և ուրեապլազմայով վարակման դեպքերի հայտնաբերման թիվը:Համարյա նույն բարձր մակարդակի վրա է մնում սեռավարակների արձանագրման տոկոսը կոմերցիոն սեքսի աշխատակիցների շրջանում: 2005-2010 թթ.-ի ընթացքում նրանցից 62,1%-68,0%-ի մոտ հայտնաբերվել է որևէ սեռավարակ, նվազել առաջին սերնդի սեռավարակների (սիֆիլիս, գոնոռեա, տրիխոմոնիազ) քանակը մոտ 2 անգամ, սակայն կրկնապատկվել են երկրորդ սերնդի սեռավարակների (խլամիդիոզ, վիրուսային սեռավարակներ) դեպքերը: Չնայած այն բոլոր միջոցառումներին, որոնք ուղղված են այդ խմբում սեռավարակների քանակի նվազեցմանը (լուսավորադաստիարակչական աշխատանք), հիվանդացության աճի օրինաչափությունները պետք է ոշադրության արժանանան ոչ միայն մաշկավեներաբանական ծառայության, այլև գինեկոլոգների, բոլոր այն մասնագետների և կազմակերպությունների կողմից, որոնք առնչություն ունեն մարմնավաճառության խնդրի հետ:

 

Նվազել է հիվանդացությունը տղամարդկանց շրջանում: Փոխվել է տղամարդ/կին փոխհարաբերությունը: Եթե 2006-ին տղամարդկանց շրջանում սեռավարակների տարածվածությունը երկու և ավելի անգամ գերազանցում էր կանանց ցուցանիշները, ապա 2010-ին այդ հարաբերակցությունը հակում ունի հավասարվելու 1:1-ի (աղյուսակ 2): 

 

Աղյուսակ 2 Վարակի փոխանցումը հետերոսեքսուալ կապով (տղամարդիկ)

Գրեթե 3 անգամ նվազել են սիֆիլիսի և վիրուսային սեռավարակների, 56,7%-ով` խլամիդիոզի դեպքերը (աղյուսակ 3): 

 

Աղյուսակ 3 Վարակի փոխանցումը հետերոսեքսուալ կապով (կանայք)

 

Կանանց շրջանում նույնպես նկատվում է որոշ սեռավարակների քանակի նվազում, սակայն վերջին տարիներին կրկնապատկվել են սեռական հերպեսի դեպքերը: Սիֆիլիսի և գոնոռեայի դեպքերը նվազել են, համապատասխանաբար` 42,2% և 51,2%-ով:

 

Անբավարար կարելի է գնահատել հարակից մասնագետների աշխատանքը սեռավարակների հայտնաբերման հարցում: Օրինակ, ուրոլոգների կողմից հայտնաբերված սեռավարակների քանակը 2005-2010 թթ.-ի ընթացքում չի գերազանցել ընդհանուր արձանագրված սեռավարակների թվաքանակի 1-1,5%-ը: Գինեկոլոգների կողմից արձանագրվում է սեռավարակների մոտ 20%-ը, եթե հաշվի չառնենք այնպիսի սեռավարակներ, ինչպիսիք են կանդիդոզը և գարդներելոզը:

 

Ընդհանուր առմամբ սեռավարակների հետ կապված իրավիճակը դեռ մնում է լարված: Անհրաժեշտ են աշխատանքներ կանխարգելման առավել արդյունավետ միջոցների մշակման, ախտորոշման և բուժման հասանելիության բարձրացման, հարակից մասնագիտական հաստատությունների և մասնագետների հետ համագործակցության ամրապնդման հարցերում:

Հեղինակ. Կ.Ռ. Բաբայան, Հ.Ա. Հովհաննիսյան Մաշկաբանության և ՍՎ բժշկագիտական կենտրոն Երևանի Մ.Հերացու անվան ՊԲՀ մաշկաբանության և սեռավարակների ամբիոն
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 1.2011 (290)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Ախտանշաններ, որոնք կօգնեն վաղ շրջանում հայտնաբերել վեներական հիվանդությունները
Ախտանշաններ, որոնք կօգնեն վաղ շրջանում հայտնաբերել վեներական հիվանդությունները

Գործնականում սեռական կյանքով ապրող յուրաքանչյուրը սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդության խնդիր ունեցել է: Այդ հիվանդությունները 30-ից ավելի են: Մահացու ՁԻԱՀ-ից մինչև խլամիդիա սեռական ճանապարհով են փոխանցվում...

Սեռական ճանապարհով փոխանցվող ինֆեկցիաներ. izmirlianmedicalcenter.com
Սեռական ճանապարհով փոխանցվող ինֆեկցիաներ. izmirlianmedicalcenter.com

Սեռական ճանապարհով փոխանցվող ինֆեկցիաները բավականին հաճախ են հանդիպում: ԱՄՆ-ում տարեկան գրանցվում է մոտավորապես 20 միլիոն նոր դեպք, որոնց կեսը հայտնաբերվում է 15-24 տարեկան անձանց մոտ...

ՄԻԱՎ վարակ
ՄԻԱՎ վարակ

ՄԻԱՎ վարակը երկարատև ընթացքով քրոնիկ վարակային հիվանդություն է, որի հարուցիչը մարդու իմունային անբավարարության վիրուսն է՝ ՄԻԱՎ-ը: Ներթափանցելով օրգանիզմ` ՄԻԱՎ-ն ախտահարում է իմունային...

Վարակաբանություն
Վեներական հիվանդություններն աշխարհում, այդ թվում՝ Հայաստանում, աճում են
Վեներական հիվանդություններն աշխարհում, այդ թվում՝ Հայաստանում, աճում են

Վեներական հիվանդություններն ամբողջ աշխարհում, այդ թվում՝ Հայաստանում, աճման միտում ունեն: Հայաստանում այդ հիվանդությունների, դրանց վիճակագրության, ախտորոշման եւ բուժման մեթոդների մասին NEWS.am Style-ի թղթակիցը զրուցել է Սեքսոպաթոլոգիայի կլինիկայի...

ՄԻԱՎ (HIV) վարակ
ՄԻԱՎ (HIV) վարակ

ՄԻԱՎ (Մարդու իմուն անբավարարության վիրուսային) վարակը հարուցվում է իմուն անբավարարության վիրուսի կողմից, որն ախտահարում և թուլացնում է մարմնի իմուն (անընկալ) համակարգը...

Վարակաբանություն
ՁԻԱՀ-ն անհետացող վարա՞կ է դառնում

Մոտակա տարիներին հնարավոր է, որ ՁԻԱՀ-ը «XX և XXI դարերի անբուժելի ժանտախտի» խմբից վերջնականապես անցնի անհետացող վիրուսային ինֆեկցիաների շարքին: ՄԱԿ-ի փորձագետները նշում են, որ ՄԻԱՎ-հվանդացությունն ամբողջ աշխարհում շարունակում է նվազել...

Վարակաբանություն Առողջապահության լրատու 18-19.2012
ՁԻԱՀ-ը յուրաքանչյուրի պնդիրն է
ՁԻԱՀ-ը յուրաքանչյուրի պնդիրն է

Մեր հարցերին պատասխանում է ՀՀ ԱՆ ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման հանրապետական կենտրոնի տնօրեն, բ.գ.դ., պրոֆեսոր Սամվել Գրիգորյանը...

Մաշկաբանություն Հրատապ թեմա Հայաստանում Առողջապահության լրատու 18-19.2012
ՄԻԱՎ/ԶԻԱՀ. թվեր և փաստեր

  • ԶԻԱՀ-ն առաջին անգամ ախտորոշվել է 1981 թվականին ԱՄՆ-ում և արդեն աշխարհում 60 միլիոն մարդ վարակվել է ՄԻԱՎ-ով: Ըստ ՄԱԿ-ի տվյալների, այսօր ամեն օր ՄԻԱՎ-ով վարակվում է 15-24 տարեկան մոտ 2400 երիտասարդ...

Թվեր և փաստեր Վարակաբանություն Առողջապահության լրատու 18-19.2012
Մաշկաբանության և սեռավարակաբանության բժշկագիտական կենտրոնի տեղեկատվություն

Հայաստանում սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունների` սեռավարակների թվի աճ է արձանագրվել, որին «նպաստել» են բնակչության կենսամակարդակի նվազումը, մարմնավաճառությունը,«սեռական հեղաշրջումը»...

Առողջապահություն 1.2012
Կանդիդոզը որպես սեռավարակ
Կանդիդոզը որպես սեռավարակ

Կանդիդոզը որպես սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդություն` մեր հանրապետությունում բոլոր սեռավարակների մեջ վերջին 10 տարիների ընթացքում արձանագրված դեպքերի թվով զբաղեցրել է առաջին տեղը...

Վարակաբանություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա Ուրո-անդրոլոգիա Առողջապահություն 1.2012
ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ը` որպես առողջ ապահական համակարգին մարտահրավեր և դրան հակազդումը
ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ը` որպես առողջ  ապահական համակարգին մարտահրավեր և դրան հակազդումը

Դեռևս 1981 թվականին իր գոյության մասին ազդարարած ՁԻԱՀ-ն առաջին հերթին մարտահրավեր էր առողջապահական համակարգին, որը համաճարակի սկզբում իր վրա վերցրեց խնդրին դիմակայելու հիմնական ծանրությունը...

Վարակաբանություն Հրատապ թեմա Աշխարհում Առողջապահության լրատու 1.2011
Սեռավարակներ. ինչի կարող է հանգեցնել չիմացությունը
Սեռավարակներ. ինչի կարող է հանգեցնել չիմացությունը

«Ամուսինս նոր է եկել Ռուսաստանից, ոչ մի կերպ չեմ կարողանում համոզել, որ դիմի բժշկի: Մի քանի տարի առաջ հղիության ընթացքում դիմելով բժշկի` պարզեցի, որ վարակվել եմ վեներական հիվանդությամբ, հիմա...

ՄԱԿ-ի ՄԻԱՎIՁԻԱՀ-ի միացյալ ծրագրի տերմինաբանության ուղեցույց

Փետրվար, 2008թ., Ներածություն 

ՄԱԿ-ի ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի միացյալ ծրագրի մշակած նախընտրելի տերմինների սույն ցանկը նախատեսված է ծրագրի տասը համահովանավորող կազմակերպությունների աշխատակազմերի...

Վարակաբանություն Հայաստանի հանրային առողջության ամսական զեկույց 1-12.2010
ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ը ներառվեց հատուկ ցանկում

ՀՀ կառավարությունն այսօրվա նիստում որոշել է իր ավելի վաղ ընդունած «Անվճար կամ արտոնյալ պայմաններով դեղեր ձեռք բերելու իրավունք ունեցող բնակչության սոցիալական խմբերի և հիվանդությունների ցանկերը հաստատելու մասին» որոշման ցանկ ներառել...

Վարակաբանություն Հրատապ թեմա Հայաստանում ԼՈՒՐԵՐ: Բժշկական իրավունք ԼՈՒՐԵՐ: Դեղագործական շուկան Հայաստանում

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ